KDV hesaplama

KDV, vergi hariç tutarın (matrahın) oranla çarpılmasıyla bulunur: KDV = matrah × oran. 100 TL'lik bir ürüne %20 KDV uygulandığında vergi 20 TL, genel toplam 120 TL olur. Oran her zaman KDV hariç tutara uygulanır; bu ayrım, dahil tutardan geriye giderken kritik hâle gelir.

KDV dahil tutar (1 + oran) sayısına bölünerek matrah bulunur, aradaki fark vergidir. 120 TL'lik bir tutarda %20 KDV için 120 ÷ 1,20 = 100 TL matrah, 20 TL KDV çıkar. Yaygın hata, dahil tutarı doğrudan oranla çarpmaktır: 120 × %20 = 24 TL sonucu yanlıştır, çünkü 120 TL zaten vergi içermektedir.

Sorunun cevabı, 1000 TL'nin KDV dahil mi hariç mi olduğuna bağlıdır. 1000 TL KDV hariç ise %20 oranda KDV 200 TL, genel toplam 1200 TL olur. 1000 TL KDV dahil ise matrah 833,33 TL, KDV ise 166,67 TL'dir. İki sonuç arasındaki 33,33 TL fark, tam olarak bu ayrımı atlamaktan doğar.

Verginin dahil tutar içindeki payı, oran ÷ (1 + oran) formülüyle bulunur. %20 KDV'de bu oran %16,67'dir, yani dahil tutarın altıda biri. %10 KDV'de %9,09, %1 KDV'de ise %0,99 eder. Bu sayı, ciroyu arındırmadan yapılan kâr hesaplarında ne kadar hayali kâr oluştuğunu gösterir.

Türkiye'de genel KDV oranı %20'dir; indirimli oranlar %10 ve %1 olarak uygulanır. Hangi mal ve hizmetin hangi orana girdiği ilgili mevzuatla belirlenir ve zaman zaman değişir. Ürününüzün tabi olduğu oranı tahmin etmek yerine mali müşavirinizden veya güncel mevzuattan doğrulamanız gerekir.

KDV tahsil edilen bir vergidir, gelir değildir; bu yüzden kâr ve marj hesapları KDV hariç ciro üzerinden yapılmalıdır. Ciroyu KDV dahil bırakmak, %20 oranda cironun altıda biri kadar hayali kâr yaratır: marj olduğundan yüksek, başabaş ROAS olduğundan düşük çıkar ve zarar eden kampanyalar kârlı görünür.